İran ve Çin Arasında Gizli Petrol Takas Mekanizması
İran, yaptırımları aşmak için Çin ile milyarlarca dolarlık petrol takas mekanizması kurdu. Sistem, ilaçtan askeri ekipmana kadar geniş bir alanı kapsıyor.
İran, uluslararası yaptırımları aşmak amacıyla Çin ile petrol karşılığında mal ve hizmet alımını içeren gizli bir takas mekanizması yürütüyor. Söz konusu sistem, Tahran’ın ilaç, araç, iletişim ekipmanları ve askeri teçhizat gibi ihtiyaçlarını uluslararası bankacılık kanallarını kullanmadan karşılamasına olanak sağlıyor.
Finansal Can Simidi Olarak Takas
Çin’in, 2025 yılında İran’ın deniz yoluyla ihraç ettiği petrolün yüzde 80’inden fazlasını satın aldığı verilerle ortaya konuyor. Bu ticaret akışında, Çinli şirketlere doğrudan ödeme yapmak yerine, Hong Kong merkezli yapılar ve ChuXin gibi finans kuruluşları üzerinden fon aktarımı gerçekleştiriliyor. Elde edilen gelirlerin yaklaşık yüzde 70’inin İran’daki altyapı projelerine yönlendirildiği belirtiliyor.
Yaptırım Baskısı ve Sevkiyat Durumu
ABD yönetimi, Tahran üzerindeki ekonomik baskıyı artırarak ülkeleri İran ile ticari ilişkilerini kesmeleri konusunda uyarıyor. Washington’ın uyguladığı deniz ablukası nedeniyle, 14 Temmuz’dan bu yana Hürmüz Boğazı üzerinden Çin’e ulaşan herhangi bir İran ham petrol kargosu tespit edilemedi. Çin Dışişleri Bakanlığı ise söz konusu ticaret mekanizmasına dair bilgi sahibi olmadığını belirterek, tek taraflı yaptırımlara karşı olduklarını yineledi.