Strike Price (Kullanım Fiyatı) Nedir? Call ve Put Örnekleri

Strike price (kullanım fiyatı), opsiyon sözleşmesindeki dayanak varlığın alınıp satılabileceği önceden belirlenmiş fiyattır. Alım (call) ve satım (put) opsiyonlarında aynı rakam farklı hakları temsil eder. Kullanım fiyatını anlamak için yalnızca fiyatın yönüne değil, ödenen prime, vadeye ve sözleşmenin büyüklüğüne de bakmak gerekir. Aşağıdaki sayısal örnekler eğitim amaçlı varsayımdır, gerçek piyasa kotasyonu değildir.

Call ve put opsiyonlarında kullanım fiyatı nasıl çalışır?

Call, alıcıya dayanak varlığı belirlenen kullanım fiyatından alma hakkı; put, aynı fiyattan satma hakkı tanır. Hak sahibi olmak, her durumda bu hakkı kullanmak zorunda olmak demek değildir; ancak opsiyonu satan taraf sözleşmeden doğan yükümlülüğü üstlenir. Kullanımın mümkün olduğu tarih ve koşullar sözleşme türüne göre değişir. ABD Menkul Kıymetler ve Borsa Komisyonunun (SEC) yatırımcı bilgilendirme bülteni alım-satım hakkı ile prim ayrımını açıklar.

Örnek: 100 dolar kullanım fiyatlı call

Varsayımsal bir payın fiyatı 110 dolar olsun. Kullanım fiyatı 100 dolar olan call opsiyonunun içsel değeri 10 dolar olur: 110 − 100 = 10. Fakat bu, yatırımcının net 10 dolar kâr ettiği anlamına gelmez. Opsiyon için pay başına 6 dolar prim ödendiyse, vade sonunda fiyat 110 dolarken basitleştirilmiş net sonuç 10 − 6 = 4 dolar olur; işlem ücretleri hariçtir. ABD’deki standart pay opsiyonlarında bir kontrat çoğunlukla 100 payı temsil eder; her piyasada veya üründe aynı çarpan geçerli değildir.

Başabaş fiyatı ile strike price neden farklıdır?

Yukarıdaki call örneğinde vade sonu basitleştirilmiş başabaş fiyatı 106 dolardır: 100 dolar kullanım fiyatı + 6 dolar prim. 104 dolarlık vade sonu fiyatında call’un içsel değeri 4 dolar olsa da 6 dolarlık prim nedeniyle alıcının net sonucu negatiftir. Put alıcısı için basit başabaş hesabı kullanım fiyatı eksi ödenen primdir. Bu yöntem yalnızca belirli vade sonu varsayımlarını gösterir; sözleşmeyi vade öncesi satarken zaman değeri ve oynaklık da fiyatı etkiler.

In-the-money, at-the-money ve out-of-the-money

Call’da piyasa fiyatı kullanım fiyatının üzerindeyse in-the-money, altındaysa out-of-the-money denir. Put için bunun tersi geçerlidir. İki fiyat yakınsa at-the-money ifadesi kullanılır. Bunlar kullanım hakkının fiyatla ilişkisini anlatır; opsiyonun prim ve masraflar sonrasında toplam kârını tek başına göstermez. Opsiyon primini belirleyen etkenler arasında vade, beklenen oynaklık, faiz ve dayanak fiyatı bulunur.

Hangi riskler unutulmamalı?

Opsiyon alıcısı, beklentisi gerçekleşmese veya süre dolsa bile başlangıçta ödediği primi kaybedebilir. Opsiyon satıcısının riski stratejiye göre daha büyük olabilir; özellikle teminatsız call satımında zarar teorik olarak sınırsız olabilir. Teminat, likidite, fiyat farkı ve erken kullanım kuralları da ayrıca incelenmelidir. PiyasaInfo’nun opsiyon ticareti rehberi ile konuyu diğer türev sözleşmelerden ayırabilirsiniz.

Kaynak ve yöntem

Birincil referans: SEC Investor.gov – An Introduction to Options, 16 Temmuz 2026 güncellemesi. Yukarıdaki 100, 110 ve 6 dolar değerleri yalnızca aritmetik örnektir; tarihli borsa fiyatı ya da önerilen işlem düzeyi değildir.

Yasal uyarı: İçerik genel eğitim amaçlıdır ve yatırım tavsiyesi değildir. Opsiyonlar karmaşıktır; ürünün borsa, teminat ve sözleşme hükümleri farklı olabilir. Kişisel koşullar için yetkili uzmanlara danışılmalıdır.