Avrupada Jet Yakıtı Krizi Havayolu Maliyetlerini Zirveye Taşıyor
Avrupa'da jet yakıtı stokları yedi yılın dibinde. Arz açığı nedeniyle havacılık sektöründe maliyet artışları ve bilet fiyatlarına yansıma bekleniyor.
Ortadoğu bölgesinde devam eden çatışmaların küresel enerji arz zincirlerini sekteye uğratması, Avrupa havacılık sektöründe ciddi bir tedarik endişesini beraberinde getirdi. Bölgeden gelen jet yakıtı sevkiyatlarının azalmasıyla birlikte kıta genelinde arz sıkışıklığı baş gösterdi. Analizler, Avrupa’nın yılın son çeyreğinde günlük 510 bin varil jet yakıtı açığı ile karşı karşıya kalacağını ortaya koyuyor.
Stoklar Kritik Seviyeye Geriledi
Avrupa’nın en önemli petrol rafineri ve depolama merkezlerinden biri olan Amsterdam-Rotterdam-Antwerp (ARA) bölgesindeki veriler, durumun vahametini gözler önüne seriyor. 10 Eylül haftası itibarıyla bölgedeki jet yakıtı stokları, son yedi yılın en düşük seviyesine geriledi. Bu tablo, piyasalar üzerinde arz güvenliği endişelerini artırırken, havayolu şirketlerinin operasyonel maliyetleri üzerinde de ciddi bir baskı oluşturuyor.
Avrupa, arz açığını kapatabilmek adına rotasını daha uzak coğrafyalara çevirdi. Özellikle Nijerya, Kanada ve ABD’den gelen sevkiyatlar artırılırken, Güney Kore’nin rolü kritik bir noktaya ulaştı. Güney Koreli rafinerilerin üretim kapasitelerini yükseltmesiyle birlikte, bu ülkeden Avrupa’ya yapılan jet yakıtı ihracatı Eylül ayında günlük 129 bin varil seviyesine çıktı. Bu rakam, Ekim 2022’den bu yana kaydedilen en yüksek sevkiyat verisi olma özelliğini taşıyor.
Küresel Dengeler ve Havacılık Sektörü
Asya-Pasifik bölgesinde günlük 419 bin varillik bir arz fazlası öngörülmesi, Avrupa için stratejik bir çıkış yolu olarak değerlendiriliyor. Çin’in Ağustos ayında gerçekleştirdiği rekor ihracat hamlesi, Asya’nın küresel jet yakıtı ticaretindeki kilit rolünü pekiştiriyor. Ancak bölgedeki çatışmaların sürmesi ve enerji akışının normale dönmemesi, Avrupa havacılık sektörünün yakıt maliyetlerinde kalıcı bir artışa neden olabilir. Uzmanlar, kıtanın yeni tedarikçilere olan bağımlılığının arttığı bu dönemde, döviz kurlarındaki dalgalanmaların da maliyet baskısını derinleştirebileceğine dikkat çekiyor. Avrupa’nın jet yakıtı piyasasında yılın son üç ayında arz sorununun daha da belirginleşmesi bekleniyor.