Avrupa Jet Yakıtı Arzında Kritik Eşik Stoklar Yedi Yılın Dibinde
Avrupa'da jet yakıtı stokları 7 yılın en düşük seviyesine indi. Günlük 510 bin varillik açık, uçak bileti fiyatlarını tehdit ediyor.
Avrupa enerji piyasası, dizel ürünlerinde yaşanan arz daralmasının ardından şimdi de jet yakıtı tedarikinde ciddi bir krizle karşı karşıya. Orta Doğu kaynaklı sevkiyatların jeopolitik gerilimler nedeniyle sekteye uğraması, kıtayı alternatif tedarik yolları aramaya mecbur bıraktı. Energy Aspects tarafından yapılan analizlere göre, Avrupa’nın dördüncü çeyrekte günlük 510 bin varillik jet yakıtı açığı ile karşı karşıya kalabileceği öngörülüyor.
Stok Seviyeleri ve Tedarik Arayışları
Kıtanın en kritik enerji merkezlerinden biri olan Amsterdam-Rotterdam-Anvers (ARA) bölgesindeki stok verileri, arz güvenliğine dair endişeleri derinleştiriyor. 10 Eylül tarihinde sona eren haftalık veriler, stokların 454 bin tona gerileyerek son yedi yılın en düşük seviyesine indiğini gösteriyor. Bu tablo, Avrupa’nın yeni bir tedarik kesintisine karşı savunmasız kaldığını ortaya koyuyor. Bölgedeki piyasalar, söz konusu açığı kapatmak için gözünü Asya ve Atlantik’in diğer yakasına çevirmiş durumda.
Güney Kore ve Nijerya’dan Takviye
Arz açığını dengelemek amacıyla Güney Kore, Avrupa’ya yönelik sevkiyatlarını hızlandırdı. Kpler verilerine göre eylül ayında günlük 129 bin varile ulaşan sevkiyatlar, Ekim 2022’den bu yana kaydedilen en yüksek seviyeyi temsil ediyor. Bununla birlikte, Nijerya’da faaliyet gösteren Dangote rafinerisi de denkleme dahil oldu. 2026 yılının ikinci çeyreğinde günlük 80 bin varil kapasiteyle Avrupa pazarına giren rafineri, kıtadaki toplam açığın yaklaşık yüzde 13’ünü karşılayarak kritik bir tedarikçi konumuna yükseldi.
Rafinerilerin üretim tercihlerinde dizel ve jet yakıtı arasındaki rekabet de piyasayı zorlayan unsurlar arasında yer alıyor. Rafine ürün piyasasındaki bu sıkışıklık, özellikle döviz kurları ve emtia fiyatlarındaki oynaklıkla birleştiğinde, havayolu şirketlerinin maliyet yapıları üzerinde ciddi bir baskı oluşturuyor. Yakıt giderlerinin havayolu operasyonlarındaki en büyük değişken maliyet kalemlerinden biri olması, arz sıkıntısının orta vadede yolcu bilet fiyatlarına yansıma riskini de beraberinde getiriyor.