Nominal Faiz Nedir? Reel Faizden Farkı Nasıl Hesaplanır?

Bir mevduat, tahvil veya başka bir faizli yatırım için gördüğünüz oran çoğu zaman nominal faiz oranıdır. Bu oran paranızın rakamsal olarak ne kadar büyüdüğünü gösterir; ancak satın alma gücünüzün gerçekten artıp artmadığını tek başına söylemez. Bunun için enflasyonu da hesaba katarak reel faize bakmak gerekir.

Nominal faiz nedir?

Nominal faiz, enflasyon etkisi çıkarılmadan açıklanan faiz oranıdır. Bankanın mevduat için ilan ettiği yıllık faiz, bir tahvilin kupon oranı veya bir borçlanma işleminde belirtilen faiz oranı nominal olarak ifade edilebilir.

Örneğin 100.000 TL’nin bir yıl sonunda brüt olarak %40 getiri sağladığını varsayalım. Vergi ve diğer kesintileri hesaba katmadan nominal hesapla yıl sonundaki tutar 140.000 TL olur.

Reel faiz nedir?

Reel faiz, nominal getirinin enflasyon karşısındaki gerçek satın alma gücü etkisini göstermeyi amaçlar. Nominal getiri pozitif olsa bile fiyatlar daha hızlı yükseliyorsa yatırımcının alım gücü azalabilir. Bu nedenle reel getiri hesabıyla birlikte değerlendirilmelidir.

Nominal faiz ile reel faiz arasındaki fark nedir?

Temel fark enflasyondur. Nominal faiz görünen oranı, reel faiz ise enflasyon etkisi dikkate alındıktan sonraki satın alma gücü değişimini ifade eder.

Reel faiz = (1 + nominal faiz) / (1 + enflasyon) – 1

Nominal faiz ve reel faiz örneği

Nominal yıllık getirinin %40, aynı dönemde enflasyonun %30 olduğunu varsayalım. Yalnızca iki oranı çıkarmak yaklaşık %10 sonucunu verir. Fisher formülü kullanıldığında ise (1,40 / 1,30) – 1 = yaklaşık %7,69 sonucuna ulaşılır.

Bileşik faiz hesaplamayı nasıl değiştirir?

Getiri anaparaya eklenip sonraki dönemlerde yeniden getiri üretmeye başlıyorsa hesap değişir. Mekanizmanın ayrıntıları için bileşik faiz rehberine bakabilirsiniz.

Efektif faiz ile nominal faiz aynı şey mi?

Hayır. Efektif faiz dönem içinde faizin hangi sıklıkta bileşikleştiğini dikkate alır. Ayrıntılı örnekler efektif faiz hesaplama rehberinde yer alıyor.

Faizle para kaç yılda ikiye katlanır?

Yaklaşık süreyi hızlı tahmin etmek için 72 Kuralı kullanılabilir. Ayrıntılar için 72 Kuralı rehberini inceleyebilirsiniz.

Nominal faiz değerlendirirken nelere dikkat edilmeli?

Enflasyon, vergiler ve kesintiler, vade, bileşikleşme sıklığı ve yatırım ürününün riskleri birlikte değerlendirilmelidir. Aynı nominal faiz oranı farklı koşullarda farklı net ve reel sonuçlar oluşturabilir.

Sık sorulan sorular

Nominal faiz enflasyonu içerir mi?

Nominal faiz oranı enflasyon etkisi çıkarılmadan ifade edilir.

Nominal faiz yüksekse reel getiri de yüksek midir?

Her zaman değil. Enflasyon nominal getiriden daha yüksekse reel sonuç negatif olabilir.

Reel faiz basitçe nominal faiz eksi enflasyon mudur?

Bu işlem yaklaşık bir sonuç verir. Daha hassas hesaplamada Fisher formülü kullanılabilir.

Enflasyon sonrası sonucu karşılaştırmak için Reel Getiri Hesaplama aracını kullanabilirsiniz.

Yasal Uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır ve yatırım danışmanlığı kapsamında değildir. Örnek hesaplamalar varsayımsaldır; vergi, kesinti, vade ve ürün koşullarına göre gerçek sonuçlar değişebilir.