Fon krizini mercek altına alan Financial Times’tan çok kritik bir soru

İngiltere merkezli Financial Times gazetesi, Türkiye’de Eylül 2025’te patlak veren ve yaklaşık 20 milyar dolar büyüklüğündeki 131 yatırım fonunun tasfiyesiyle sonuçlanan süreci detaylı bir araştırmayla inceledi. Gazete, söz konusu fonlarda gerçekleştirilen şüpheli işlemlerin uzun süre denetleyici kurumların gözü önünde devam ettiğini belirterek, yetkililerin bu risklere dair uyarılara neden geç müdahale ettiğini sorguladı. Sistemik riskleri ve usulsüzlükleri mercek altına alan yayın, krizi ‘Fonzi’ olarak adlandırdı.

Piyasalarda ‘Fonzi’ Krizi ve Manipülasyon İddiaları

Financial Times, Tera Grubu gibi şirketler üzerinden yürütülen işlemleri, finans literatüründe ‘pump and dump’ olarak bilinen manipülasyon tekniklerine benzetti. İncelemeye göre, birbirleriyle bağlantılı şirket hisselerinde oluşturulan yoğun pozisyonlar, fiyatların yapay şekilde yükselmesine ve fonların kağıt üzerinde olağanüstü getiriler açıklamasına neden oldu. Bu durum, yeni yatırımcıların sisteme girmesini kolaylaştıran bir döngü yarattı. Özellikle Özata Denizcilik hisselerindeki sert fiyat hareketleri, manipülasyon iddialarının somut bir örneği olarak raporda yer aldı. Borsa İstanbul’da gözlemlenen bu sıra dışı yükselişlerin, fonların tasfiyesiyle birlikte yerini sert düşüşlere bıraktığı kaydedildi.

Uyarılar Neden Karşılıksız Kaldı?

Araştırma, krizin göz göre göre geldiğine dair önemli kanıtlar sunuyor. Eski MASAK Başkan Yardımcısı Ramazan Başak’ın şüpheli işlemler konusunda yetkilileri defalarca uyardığı, ancak bu nedenle ‘yanıltıcı bilgi yayma’ suçlamasıyla karşılaştığı belirtildi. Ayrıca, İYİ Parti Milletvekili Ayyüce Türkeş Taş’ın Aralık 2025’te TBMM’de sermaye piyasalarındaki manipülasyonlara dikkat çektiği, fakat muhalefetin araştırma önergelerinin reddedildiği hatırlatıldı. Piyasalar üzerinde etkili olan bu şüpheli işlemlerin, küresel endeks sağlayıcısı MSCI tarafından da haziran ayında raporlandığı bilgisi paylaşıldı.

Soruşturmanın Genişleyen Boyutları

Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek’in sistemde sistemik bir risk bulunmadığını ve sorunlu alanın karantinaya alındığını ifade etmesine rağmen, adli süreç oldukça geniş bir yelpazeye yayıldı. Soruşturma kapsamında 400’den fazla kişi hakkında işlem yapılırken, 100’ü aşkın kişinin tutuklandığı bildirildi. Tutuklananlar arasında eski üst düzey kamu görevlileri ve Borsa İstanbul’un eski yöneticileri bulunuyor. Uzmanlar, yaşananların sadece birkaç kişinin eylemi olmadığını, kurumsal denetim mekanizmalarındaki zayıflığın krizde pay sahibi olduğunu savunuyor. Yatırımcı güveninin ciddi şekilde zedelendiği bu süreçte, regülasyon reformlarının önemi bir kez daha ön plana çıkıyor.