ABD Küresel Ekonomide Güvenli Liman Statüsünü Kaybediyor mu
Küresel ekonomide ABD'ye olan bağımlılık azalıyor. Merkez bankaları altın rezervlerini artırırken, doların rezervlerdeki payı %56'ya geriledi.
Donald Trump’ın ikinci başkanlık döneminde ekonomi politikaları ve jeopolitik tercihler, ABD’nin küresel sermaye piyasalarındaki sarsılmaz konumunu sorgulatıyor. Yaklaşık 40 trilyon dolara ulaşan kamu borç yükü ve dış politikada aktif bir araç haline getirilen yaptırımlar, yatırımcıların alternatif arayışlarını hızlandırdı. Küresel finans sisteminde ABD’ye olan bağımlılığı azaltma eğilimi, özellikle merkez bankalarının rezerv yönetimi stratejilerinde net bir şekilde gözlemleniyor.
Rezervlerde Dolar Payı Azalıyor
Uluslararası Para Fonu (IMF) verilerine göre, küresel rezervlerde doların payı 2015 yılında %64 seviyesindeyken, 2025 yılı sonunda %56 seviyesine geriledi. Bu değişim, ülkelerin finansal sistemlerini çeşitlendirme arzusunun bir yansıması olarak değerlendiriliyor. Özellikle jeopolitik risklerin artmasıyla birlikte, birçok ülke rezervlerini altın ile çeşitlendirme yoluna gidiyor. Öyle ki, 2025 yılında dünya genelindeki merkez bankalarının altın rezervleri, yabancı resmi yatırımcıların elindeki ABD Hazine tahvillerinin toplam değerini geride bıraktı. Bu süreçte altın fiyatları, ons başına 5 bin dolar sınırını aşarak rekor tazeledi.
Yaptırımlar ve Yeni Ödeme Sistemleri
ABD’nin yaptırım gücünü ekonomik baskı unsuru olarak kullanması, Çin öncülüğünde geliştirilen mBridge gibi alternatif sınır ötesi ödeme sistemlerinin önemini artırıyor. Uzmanlar, merkez bankası dijital para birimleri ve kripto varlıkların, dolar merkezli geleneksel bankacılık altyapısına karşı düşük maliyetli birer seçenek sunduğunu belirtiyor. Öte yandan, Hollanda ve Fransa gibi ülkelerin New York’ta tuttukları altın rezervlerini ülkelerine geri taşıması, Washington’ın hukuk ve egemenlik konusundaki yaklaşımına yönelik duyulan güvensizliğin somut bir göstergesi haline geldi. ABD Hazine Bakanı Scott Bessent, ülkenin finansal liderliğinin sürdüğünü savunan açıklamalar yapsa da, 10 yıllık ABD Hazine tahvili getirilerinin 2007’den bu yana en yüksek seviye olan %5’in üzerine çıkması, piyasalardaki alarm durumunu gözler önüne seriyor.