Avrupa Havacılık Sektöründe Jet Yakıtı Krizi Stoklar 7 Yılın Dibinde

Orta Doğu bölgesinde tırmanan jeopolitik gerilimler, küresel enerji tedarik zincirlerinde ciddi kırılmalara yol açmaya devam ediyor. Yaşanan çatışmaların enerji sevkiyat yollarını sekteye uğratması, Avrupa kıtasının jet yakıtı tedarikinde kritik bir darboğazla karşı karşıya kalmasına neden oldu. Özellikle Amsterdam-Rotterdam-Antwerp (ARA) bölgesindeki kritik depolama merkezlerinde jet yakıtı stoklarının 10 Eylül haftası itibarıyla son 7 yılın en düşük seviyesine gerilemesi, sektördeki alarm zillerinin çalmasına yol açtı.

Tedarik Zincirinde Uzak Doğu Arayışı

Avrupa’nın jet yakıtı ithalatının yaklaşık yarısını karşılayan geleneksel rotaların kesintiye uğraması, kıtayı alternatif arayışlarına itti. Analizler, yılın son çeyreğinde Avrupa genelinde günlük 510 bin varillik bir jet yakıtı açığı oluşacağını öngörüyor. Bu açığı kapatmak isteyen Avrupa ülkeleri, Nijerya, ABD ve Kanada’nın yanı sıra rotasını Güney Kore’ye çevirdi. Güney Kore’nin jet yakıtı ihracatının Eylül ayında günlük 129 bin varil seviyesine yükselmesi, Ekim 2022’den bu yana görülen en yüksek rakam olarak kayıtlara geçti. Güney Kore’deki rafinerilerin ham petrol işleme kapasitesini Haziran ayına göre yüzde 16 artırarak günlük 2,7 milyon varile çıkarması, bölgedeki arz fazlasının Avrupa’ya yönlendirilmesinde kilit rol oynuyor.

Yaşanan bu arz sıkışıklığı, havayolu şirketlerinin operasyonel maliyetlerini doğrudan tehdit ediyor. Jet yakıtı fiyatlarındaki olası bir artışın, genel piyasalar üzerinde baskı oluşturması ve havayolu şirketlerinin bütçeleri üzerinde ek yük yaratması bekleniyor. Çin’in de Ağustos ayında rekor seviyede jet yakıtı ihracatı gerçekleştirmesi, Asya-Pasifik bölgesindeki arz fazlasının Avrupa’nın imdadına yetişip yetişemeyeceği sorusunu gündeme getiriyor. Yine de uzmanlar, mevcut tedarik stratejilerinin Avrupa’nın öngörülen günlük 510 bin varillik açığını tamamen kapatmakta zorlanabileceği konusunda uyarıyor.