Avrupa’da 13 Yılın En Düşük Gaz Stoku: Arz Güvenliğinde Kritik Dönemeç

Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) tarafından yayımlanan Küresel Gaz Arz Güvenliği Değerlendirmesi raporuna göre, Orta Doğu’daki jeopolitik gerilimler nedeniyle Hürmüz Boğazı üzerinden LNG akışının durması, küresel piyasalarda arz şokuna yol açarak 2022-2023 döneminden bu yana görülen en yüksek fiyat seviyelerini tetikledi. Bu süreçte Avrupa Birliği, 2013 yılından bu yana kaydedilen en düşük gaz stok seviyeleriyle 2026-2027 kış sezonuna girerek ciddi bir enerji kırılganlığıyla karşı karşıya kaldı.

Küresel LNG Piyasasında Arz Daralması ve Fiyat Baskısı

Hürmüz Boğazı’ndaki kesintiler, Mart-Ekim döneminde Katar ve Birleşik Arap Emirlikleri kaynaklı LNG sevkiyatlarının 60 milyar metreküpün üzerinde azalmasına neden oldu. Bu gelişme, küresel LNG arzının yıl genelinde yaklaşık yüzde 3 oranında, yani 20 milyar metreküp düşmesine yol açıyor. Küresel doğal gaz talebinde ise sanayi tüketimindeki azalma ve elektrik üretiminde kömüre geçiş gibi faktörlerle yüzde 1,5’lik bir daralma bekleniyor. Yaşanan bu arz sıkışıklığı, piyasalar genelinde spot fiyatlar üzerinde yukarı yönlü baskı oluşturmaya devam ediyor.

Avrupa’nın Depolama Riski ve Kış Dönemi Beklentileri

Avrupa Birliği’nde doğal gaz depolama tesislerindeki doluluk oranı şu an itibarıyla yüzde 74,6 seviyesinde bulunuyor. IEA simülasyonları, hava koşullarının mevsim normallerinden soğuk geçmesi ve mevcut arz kesintilerinin sürmesi durumunda, Mart 2027 sonuna kadar depolardaki gaz miktarının kullanılabilir kapasitenin yüzde 10’unun altına gerileyebileceğini gösteriyor. Depolardaki doluluk oranının yüzde 30’un altına inmesi, gaz çekiş hızının düşmesine neden olduğu için bölgenin arz güvenliğini doğrudan tehdit ediyor. Bu kritik seviyeler, Avrupa’nın küresel LNG kargoları için Asya ve Güney Amerika ile daha yoğun bir rekabete girmesine neden olabilir.

Uzun Vadeli Etkiler ve Yeniden Doldurma İhtiyacı

Düşük stok seviyeleri, sadece kış dönemini değil, 2027 yaz dönemini de riske atıyor. Depoların yeniden doldurulması ihtiyacının artması, arz sıkışıklığının bir sonraki yıla sarkması riskini doğuruyor. Borsa ve enerji piyasaları üzerinde etkili olan bu yapısal değişimler, LNG sözleşmelerinin esnekliğini artırsa da, bölgesel krizlerin küresel etkilerini sınırlamakta zorlanıyor. Özellikle teknik arızalar veya ek arz kesintileri, Avrupa’nın enerji arz güvenliği üzerindeki baskıyı derinleştirebilecek unsurlar olarak izleniyor.