Devre Kesici Nedir? Borsada Ne Zaman Uygulanır?

Devre kesici, Borsa İstanbul’da aşırı fiyat hareketleri sırasında işlemlerin belirli kurallar çerçevesinde geçici olarak yavaşlatılması veya durdurulması için kullanılan mekanizmadır. Amaç, ani hareketler sırasında yatırımcıların emirlerini yeniden değerlendirebilmesine ve fiyat oluşumunun daha sağlıklı şekilde devam etmesine yardımcı olmaktır.

Pay Bazında Devre Kesici Nasıl Çalışır?

Bir pay sürekli işlem bölümünde işlem görürken fiyat, Borsa İstanbul tarafından belirlenen referans değere göre ilgili eşik seviyeye ulaşır veya bu seviyeyi aşarsa pay bazında devre kesici devreye girebilir. İlgili pay geçici olarak emir toplama aşamasına alınır ve ardından tek fiyat yöntemiyle fiyat belirlenir.

Tek fiyat süreci tamamlandıktan sonra işlemler tekrar sürekli işlem yöntemiyle devam eder.

Devre Kesici Oranları Her Hissede Aynı mı?

Hayır. Borsa İstanbul, pay bazında devre kesici tetikleme oranlarını pazar yapısına göre farklı belirleyebilir. Bu nedenle güncel oranlar için Borsa İstanbul’un resmi piyasa işleyişi sayfası esas alınmalıdır.

Endekse Bağlı Devre Kesici Nedir?

Pay bazındaki sistemden ayrı olarak Endekse Bağlı Devre Kesici Sistemi (EBDKS) de uygulanır. Borsa İstanbul’un güncel kurallarına göre BIST 100 Endeksi’nin gün içinde önceki gün kapanışına göre %6 veya daha fazla düşmesi halinde EBDKS devreye girebilir. Bu sistem yukarı yönlü hareketlerde çalışmaz.

EBDKS devreye girdiğinde Pay Piyasası ile bağlantılı bazı piyasalarda işlemler geçici olarak durdurulur ve ilgili prosedürler uygulanır.

Devre Kesici Hissenin Kötü Olduğu Anlamına mı Gelir?

Hayır. Devre kesici şirketin finansal kalitesine ilişkin bir değerlendirme değildir. Belirli bir fiyat hareketinin sistemdeki eşik seviyeyi aşması sonucunda otomatik olarak devreye giren piyasa mekanizmasıdır.

Devre Kesici Sonrası Ne Olur?

Pay bazında devre kesici sonrasında emir toplama ve eşleştirme süreci uygulanır. Ardından payın işlemleri normal sürekli işlem bölümüne döner. Süreler ve eşikler ilgili pazarın güncel kurallarına göre değişebilir.

Sık Sorulan Sorular

Devre kesici satış yapmayı tamamen engeller mi?

Devre kesici sırasında normal sürekli işlem akışı geçici olarak değişir. Emir toplama ve tek fiyat süreci tamamlandıktan sonra işlemler yeniden devam eder.

Devre kesici sadece düşüşte mi çalışır?

Pay bazında devre kesici belirlenen fiyat hareketi eşiklerine göre çalışabilir. Endekse bağlı devre kesici ise mevcut uygulamada BIST 100’ün aşağı yönlü hareketi için tanımlanmıştır.

BIST 100 hakkında detaylı bilgi için BIST 100 rehberimizi inceleyebilirsiniz.

Kaynaklar

Borsa İstanbul – Piyasa İşleyişi
Borsa İstanbul – Pay Piyasası SSS

Yasal Uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır ve yatırım danışmanlığı kapsamında değildir. Uygulama esasları Borsa İstanbul tarafından değiştirilebilir.