Yapay zeka yatırımlarında 10 trilyon dolarlık finansman riski

Yapay zeka alanında yaşanan yoğun yatırım süreci, finansal piyasalar için ciddi bir risk unsuru haline geldi. Columbia Business School Profesörü Stijn Van Nieuwerburgh tarafından hazırlanan çalışmaya göre, 2025 ile 2032 yılları arasında veri merkezleri ve çip üretimi için 10,3 trilyon dolarlık bir harcama öngörülüyor. Bu devasa tutar, ABD GSYİH’sinin yıllık ortalama yüzde 3,63’üne denk gelerek 19. yüzyıldaki demiryolu yatırımlarını dahi geride bırakıyor. Yatırımların bilanço dışı özel kredi fonları ve ortak girişimler aracılığıyla finanse edilmesi, piyasalarda 2008 krizi öncesine benzer bir borçluluk yapısı endişesini körüklüyor.

Finansman Modelleri ve Borç Riski

Teknoloji şirketleri, kredi notlarını korumak amacıyla yatırımları şirket bilançolarının dışında tutmayı tercih ediyor. Meta’nın veri merkezi projesinde görüldüğü üzere, varlıklar özel kredi fonlarına satılıp uzun vadeli kiralama yoluyla işletiliyor. Ancak IMF, şirketlerin birbirine borç verdiği ve gelir taahhüdünde bulunduğu bu döngüsel finansman modelinin, olası bir piyasa şokunda sistemik bir kaldıraç azaltma dalgasını tetikleyebileceği konusunda uyarıyor. IMF verilerine göre, incelenen 14 büyük işlemde 1,4 trilyon dolarlık gelir beklentisine karşılık 650 milyar dolarlık borçlanma yapılmış durumda.

Faiz Baskısı ve Sektörel Kırılganlık

ABD 10 yıllık Hazine tahvil faizlerinin yüzde 5 seviyesini aşması, borçlanma maliyetlerini ciddi oranda artırdı. Yüksek faiz ortamı, özellikle Amazon, Google veya Microsoft gibi dev bulut sağlayıcılarının dışındaki riskli oyuncuları zor durumda bırakıyor. Gartner, beklenen gelir ile harcamalar arasındaki uçurum nedeniyle yeni nesil bulut firmalarının yüzde 80’inden fazlasının 2030 yılına kadar faaliyetlerini sürdüremeyebileceğini öngörüyor. Bu durum, 2032 yılına kadar 4 trilyon dolara yakın bir varlık değer kaybı yaşanabileceği riskini doğuruyor.

Bilanço Dışı Yatırımların Geleceği

Veri merkezi finansmanında maliyetlerin artması, sektördeki en kırılgan halkaları da belirginleştiriyor. Özellikle 50 milyar dolarlık borç yükü altındaki CoreWeave gibi şirketlerin tahvil faizleri, temerrüt endişeleriyle yüzde 15-16 bandına yükselmiş durumda. Morgan Stanley stratejistleri, borçlanma maliyetlerinin yüzde 8 seviyesine yaklaşmasıyla yeni tahvil ihraçlarının neredeyse imkansız hale geleceğini belirtiyor. Yatırımcılar, teknoloji hisselerindeki yoğunlaşma ve borçluluk oranları nedeniyle Borsa tarafındaki gelişmeleri yakından takip ediyor. Bu süreç, sadece teknoloji şirketlerini değil, kredi veren finans kuruluşlarını da doğrudan etkileme potansiyeli taşıyor.